Bedrijven willen verduurzamen, maar lopen tegen volle stroomnetten, een tekort aan vakmensen en snel veranderende kennis aan. Onderwijsinstellingen zoeken actuele vragen uit de praktijk. Tegelijkertijd zijn er in de regio veel goede initiatieven die elkaar nog niet altijd vinden. Voor de gemeente Alphen aan den Rijn was dat de aanleiding om samen met regionale partners STROOM te starten. Wethouder Gert-Jan Schotanus vertelt waarom samenwerking nodig is.

De energietransitie vraagt om nieuwe technieken en andere manieren van werken. Bedrijven moeten investeren, medewerkers hebben nieuwe vaardigheden nodig en onderwijsinstellingen moeten blijven aansluiten op ontwikkelingen in de praktijk. Geen enkele organisatie kan deze opgaven alleen oplossen.

“Er is veel kennis en ervaring in onze regio”, vertelt wethouder Gert-Jan Schotanus. “Die kennis zit bij ondernemers, scholen, onderzoekers, maatschappelijke organisaties en inwoners. Met STROOM brengen we mensen bij elkaar die elkaar nodig hebben om verder te komen.”

Goede initiatieven met elkaar verbinden
De gemeente ziet dat er in Alphen aan den Rijn en het Groene Hart al veel gebeurt. Ondernemers werken aan verduurzaming, scholen ontwikkelen nieuwe opleidingen en maatschappelijke organisaties helpen mensen bij hun ontwikkeling en deelname aan de arbeidsmarkt. Toch blijven ideeën en initiatieven soms binnen één organisatie. Daardoor worden vergelijkbare vragen op verschillende plekken afzonderlijk onderzocht en bereikt beschikbare kennis niet altijd de mensen die deze kunnen gebruiken.

“Veel partijen zijn al actief”, zegt de wethouder. “De uitdaging is om hun kennis, vragen en mogelijkheden beter met elkaar te verbinden. Zo voorkomen we dat iedereen zelf het wiel opnieuw moet uitvinden.”

STROOM is hét platform waar ondernemers, onderwijs, kennisinstellingen, overheid en inwoners samenwerken aan innovatieve oplossingen voor energietransitie en maatschappelijke opgaven. Het platform brengt mensen en organisaties bij elkaar rond concrete vragen uit de regio. Daarbij gaat het niet alleen om techniek. Ook onderwerpen als personeel, vakmanschap, innovatie, inclusief werkgeverschap en de aansluiting tussen onderwijs en werk spelen een belangrijke rol.

Beginnen bij een uitdaging uit de praktijk
Binnen STROOM begint een samenwerking niet met een vooraf bedacht project, maar met een vraag uit de praktijk. Een ondernemer kan bijvoorbeeld willen verduurzamen, maar onvoldoende ruimte op het stroomnet hebben. Een organisatie kan moeite hebben om technisch personeel te vinden. Een onderwijsinstelling kan zoeken naar actuele opdrachten waarmee studenten relevante praktijkervaring opdoen. STROOM brengt vervolgens de mensen samen die kennis, ervaring of uitvoeringskracht kunnen toevoegen.

“Grote ambities worden pas waardevol als mensen er in de praktijk mee aan de slag kunnen”, aldus de wethouder. “Daarom beginnen we bij vragen die ondernemers, organisaties en inwoners daadwerkelijk bezighouden.”

Deelnemers werken aan deze vragen in learning communities. Dit zijn professionele leergroepen waarin ondernemers, studenten, docenten, onderzoekers en andere deskundigen samenwerken. Zij onderzoeken het vraagstuk, delen kennis, proberen ideeën uit en bekijken welke oplossing in de praktijk werkt. Zo komen werken, innoveren en leren samen.

Ruimte om te onderzoeken en uit te proberen
Bij ingewikkelde vraagstukken is de oplossing niet altijd vooraf bekend. Daarom biedt STROOM ruimte om te onderzoeken, te experimenteren en tussentijds bij te sturen.

“Niet ieder idee werkt meteen”, zegt de wethouder. “Dat hoeft ook niet. Het gaat erom dat we ervaringen delen en samen ontdekken wat wel werkt. Juist daarvan leert de hele regio.”

Een learning community kan leiden tot een advies, een nieuwe werkwijze, een proef, een opleiding of een oplossing die direct door een organisatie kan worden toegepast. De kennis blijft daardoor niet op papier staan, maar wordt gebruikt in bedrijven, scholen en maatschappelijke organisaties. Ook deelnemers profiteren daarvan. Studenten, professionals en werkzoekenden ontwikkelen nieuwe kennis en vaardigheden terwijl zij aan een echt vraagstuk werken. Hun bijdrage en ontwikkeling kunnen zichtbaar worden gemaakt, bijvoorbeeld met een open badge.

De rol van de gemeente
De gemeente nam samen met partners het initiatief voor STROOM, maar wil het platform niet volledig vanuit het gemeentehuis aansturen.

“STROOM is geen gemeentelijk project waarbij andere organisaties alleen mogen aansluiten”, benadrukt de wethouder. “Het is een gezamenlijk platform. Partners brengen zelf vragen, kennis en mensen in. De gemeente helpt om verbindingen te leggen en samenwerking mogelijk te maken.”

De gemeente wil met STROOM ook de verbinding met onderwijs en kennisinstellingen versterken. Hierdoor kunnen ondernemers en organisaties makkelijker gebruikmaken van kennis, onderzoek en jong talent. Andersom krijgen studenten en onderzoekers beter zicht op de vragen die in de regio spelen.

Bouwen aan een blijvend netwerk
STROOM is niet bedoeld als een tijdelijk programma met losse activiteiten. De ambitie is om een netwerk te ontwikkelen waarin organisaties elkaar steeds makkelijker weten te vinden. Dat vraagt om partners die bereid zijn kennis te delen, vragen bespreekbaar te maken en samen verantwoordelijkheid te nemen voor de uitvoering.

“De opgaven rond energie, arbeidsmarkt en verduurzaming verdwijnen niet na één project”, besluit de wethouder. “Daarom bouwen we aan een manier van samenwerken die blijft. Als we kennis, mensen en initiatieven beter verbinden, kunnen we als regio sneller van een vraag naar een toepasbare oplossing komen.”

De komende periode richt STROOM zich op het ontwikkelen van nieuwe learning communities, het zichtbaar maken van resultaten en het betrekken van meer ondernemers, onderwijsinstellingen, kennispartners, maatschappelijke organisaties en inwoners.