De aanleiding

In Alphen aan den Rijn lopen bedrijventerreinen steeds vaker tegen de grenzen van het elektriciteitsnet aan. Ondernemers willen verduurzamen en uitbreiden, maar merken dat netcongestie hun plannen vertraagt of zelfs blokkeert. Tegelijkertijd is er op veel terreinen nog ruimte in het bestaande net, alleen niet op het juiste moment of op de juiste plek. De vraag groeit hoe bedrijventerreinen samen slimmer met energie kunnen omgaan, zonder te wachten op grootschalige netverzwaring.

Het vraagstuk

De learning community richt zich op de vraag hoe bedrijventerreinen hun bestaande netcapaciteit beter kunnen benutten. Op zowel de Kalkovenweg als het ITC-terrein staat dezelfde kernvraag centraal. Hoe brengen we vraag en aanbod van elektriciteit inzichtelijk, en hoe kunnen bedrijven onderling beter afstemmen om pieken te verminderen en ruimte te creëren voor ondernemen. Het gaat niet alleen om techniek, maar om gezamenlijke keuzes, timing en organisatie op terrein-niveau.

Waarom dit niet vanzelf wordt opgelost

Netcongestie raakt individuele bedrijven, maar oplossingen liggen vaak op collectief niveau. Dat maakt het ingewikkeld. Bedrijven hebben verschillende profielen, belangen en investeringsmogelijkheden. Data over verbruik en vermogen zijn versnipperd en niet vanzelfsprekend gedeeld. Tegelijkertijd ontbreekt er vaak een gezamenlijke structuur om samen te leren, te experimenteren en keuzes te verkennen. Zonder zo’n leeromgeving blijft ieder bedrijf optimaliseren voor zichzelf, terwijl het probleem juist vraagt om samenwerking.

De gezamenlijke aanpak

Binnen deze learning community werken ondernemers, gemeente en kennispartners samen aan een gedeelde aanpak. Studenten van TU Delft en De Haagse Hogeschool brengen, in samenwerking met Noorderlicht Energie, het energiegebruik en de netbelasting van de bedrijventerreinen in kaart. Met behulp van data-analyse en digital twins ontstaat inzicht in waar en wanneer piekbelasting optreedt en welke balanceringsmogelijkheden er zijn. STROOM ondersteunt dit proces door partijen te verbinden, het leerproces te organiseren en ruimte te maken voor gezamenlijke reflectie en besluitvorming, zonder zelf de inhoud te bepalen.

Hoe we samenwerken in deze learning community

De learning community werkt in korte rondes, waarbij inzichten steeds worden besproken, aangescherpt en toegepast. Bedrijven leveren data aan, inzichten worden gezamenlijk besproken in co-creatiesessies en scenario’s worden samen verkend. Niet alleen wordt gekeken waar knelpunten zitten, maar ook welke kansen er zijn voor lokale opslag, slimme afstemming van verbruik en toekomstige uitbreiding. Door twee terreinen parallel te volgen, ontstaat vergelijkend leren. Wat werkt hier, wat werkt daar, en wat is overdraagbaar. Zo groeit stap voor stap een gedeeld begrip van het energiesysteem op bedrijventerreinniveau.

Waarom deze aanpak werkt

Deze aanpak werkt omdat hij het probleem verplaatst van individueel naar collectief niveau. Niet ieder bedrijf hoeft het alleen op te lossen. Door inzicht te combineren met samenwerking ontstaat handelingsperspectief. Bedrijven zien hun eigen rol in het geheel, begrijpen elkaars pieken en dalen en kunnen samen verkennen welke investeringen zinvol zijn. Het leerproces maakt netcongestie bespreekbaar en vertaalt abstracte systeemproblemen naar concrete keuzes op terrein-niveau.

Wat dit oplevert en kan opleveren

De learning community levert inzicht op in energieverbruik, piekbelasting en balanceringsmogelijkheden op bedrijventerreinen. Dat helpt om bestaande netcapaciteit beter te benutten en gericht te kijken naar lokale opslag of andere oplossingen. Tegelijkertijd ontstaat er een gedeelde taal en aanpak voor samenwerking tussen bedrijven en overheid. Op termijn kan dit leiden tot robuustere bedrijventerreinen die beter voorbereid zijn op verdere verduurzaming, en tot een aanpak die ook toepasbaar is op andere terreinen in de regio.

Volgende stappen

De learning community verdiept de analyses, werkt toe naar concrete adviezen per terrein en verkent hoe deze inzichten vertaald kunnen worden naar uitvoerbare stappen. Tegelijk blijft het leerproces open. Andere bedrijventerreinen, ondernemers en partners die met netcongestie te maken hebben, worden uitgenodigd om aan te sluiten, mee te leren of de aanpak toe te passen in hun eigen context.